Γέρων Ιωσήφ Βατοπαιδινός (1.7.1921 – 1.7.2009)

Η Ιστοσελίδα εγκαινιάζει μία νέα ενότητα audio book με πρώτο το βίο του Γέροντος Ιωσήφ. Το βίο του Γέροντος Ιωσήφ έγραψε ο σεβαστός Καθηγούμενος της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου Αρχιμανδίτης Εφραίμ. Μέσα στις σελίδες του βιβλίου μαζί με την ιστόρηση της ζωής του αειμνήστου Γέροντός του Ιωσήφ περιγράφονται και πτυχές του μυστηρίου της πνευματικής πατρότητος.
Η πνευματική πατρότητα στην εν Χριστώ και εν Πνεύματι ζωή αποτελεί για τους ορθοδόξους χριστιανούς ένα μεγάλο μυστήριο. Η έννοια του μυστηρίου δεν περιορίζεται μόνον στο γεγονός ότι πολλές πτυχές της σχέσης πνευματικού πατρός και πνευματικού τέκνου μένουν «κεκρυμμένες» στα μάτια των πολλών. Περισσότερο αφορά το βάθος, την ενέργεια και την δύναμη αυτής της σχέσης. Ο πνευματικός πατέρας, καθίσταται μυσταγωγός εις Χριστόν για το πνευματικό τέκνο, μέσα σε κλίμα και ατμόσφαιρα ελευθερίας αφ’ ενός και των υποχρεώσεων του πνευματικού αγώνα αφ’ ετέρου.

Σύμφωνα με τον Γέροντα Σωφρόνιο του Έσσεξ η εξωτερική ζωή του χριστιανού ασκητή είναι από πολύ απλή έως παντελώς αδιάφορη στις εκδηλώσεις της. Εντός του όμως συντελείται τιτάνιος αγώνας κοσμικών διαστάσεων που επηρεάζει τα πεπρωμένα ολόκληρης της ανθρωπότητας. Κατ’ αναλογίαν αυτό θα μπορούσαμε να το παρατηρήσουμε και στην πνευματική πατρότητα. Οι σχέσεις του Γέροντος και του υποτακτικού εξωτερικά φαίνονται συνηθισμένες και μονότονες πολλές φορές. Το εσώτατο νόημα και η ενέργειά τους όμως μεταβάλλει την ζωή και το πρόσωπο και των δύο προς την θεοείδεια και τον αγιασμό. Διεξάγεται μία αδιάκοπη πάλη όπου ο Γέρων δείχνει στο πνευματικό του παιδί την οδό της καθάρσεως όχι μόνον από τα πάθη της σαρκός και του πνεύματος, αλλά και της καθάρσεως της ίδιας του της ελευθερίας. Τον οδηγεί στην βιωματική κατανόηση ότι η ελευθερία την οποία θεωρεί ότι έχει ο κόσμος είναι κίβδηλη και όχι αληθινή. Ετεραρχείται από ροπές αντίθετες με τον αληθινό σκοπό του ανθρώπου και το φυσικό θέλημα το οποίο ενέσπειρε σε αυτόν η δημιουργική δύναμη του Θεού με το κατ’ εικόνα. Έτσι, μία σχέση στην οποία φαινομενικά υφίσταται το σχήμα αρχής και υποταγής, μεταβάλλεται σε ένα αγκάλιασμα και μία συνοδοιπορία προς την αληθινή ελευθερία, όπου δεν βρίσκει τον δρόμο του μόνον ο υποτακτικός, αλλά και ο ίδιος ο Γέρων.
Το νέο βιβλίο – τόμος της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου που παρουσιάζεται μέσα από την ανάγνωση πατέρων της Μονής, είδε το φως της δημοσιότητας την Μεγάλη Εβδομάδα του 2018 και επιγράφεται: «Γέρων Ιωσήφ Βατοπαιδινός 1.7.1921 – 1.7.2009». Πρόκειται όντως για μία ζωντανή ιστορία της πνευματικής πατρότητας. Ο συγγραφέας του, σεβαστός καθηγούμενος της Μονής Γέρων Εφραίμ, περιγράφει μέσα από την καταγραφή γεγονότων το πρόσωπο του Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού. Στο ένα τρίτο σχεδόν του τόμου ο Γέρων Ιωσήφ παρουσιάζεται ως υποτακτικός και στο υπόλοιπο ως Γέρων – πνευματικός πατέρας. Άξονας λοιπόν της πραγμάτευσης είναι η πνευματική πατρότητα, την οποία πολύ δύσκολα θα μπορούσε να περιγράψει κάποιος που δεν έλαβε πείρα τόσο της υποταγής όσο και της πατρότητας. Η πείρα αυτή του ιδίου του Γέροντος Εφραίμ καθιστά επιτυχή τον συγκερασμό όλων των γεγονότων της ζωής του Γέροντος Ιωσήφ (Κατά κόσμον Σωκράτη Παντέλα) και την αξιοποίησή τους όχι τόσο με ιστοριογραφική στόχευση, αλλά κυρίως πνευματική. Με άλλα λόγια ο Γέρων Εφραίμ μέσα από τις πληροφορίες για την ζωή του Γέροντος Ιωσήφ και την παράθεσή τους καταδεικνύει αυτό που στην αρχή σημειώσαμε: ότι ο αυθεντικός χριστιανός ζει κατά Χριστόν και εν Πνεύματι ταπεινά, χωρίς η καθημερινότητά του να χαρακτηρίζεται από μεγάλες εξάρσεις, θεαματικά δρώμενα και άσκοπη έως και βλαβερή αυτοπροβολή.
Η γλώσσα του βιβλίου είναι η νέα ελληνική στην οποία ο Γέρων Εφραίμ διασώζει ιδιωματισμούς της καθαρεύουσας. Είναι ωστόσο γλώσσα ρέουσα και το ύφος της γραφής ευχάριστο, σε σημείο που ο αναγνώστης προχωρά στις σελίδες του ανεπαισθήτως γρήγορα. Χαρισματικές καταστάσεις της πνευματικής ζωής αποδίδονται με απλότητα και τρόπο βιωματικό, καθιστώντας κάθε διψασμένη ψυχή κοινωνό των αγιαστικών εμπειριών και γεγονότων. Η εγγύτητα και πνευματική συγγένεια δύο προσώπων, όπως αυτή του Γέροντος Εφραίμ και του Γέροντος Ιωσήφ, πολλές φορές μπορεί να δημιουργήσει κάποια δυσχέρεια στην γραφή, παρόμοια με αυτήν που θα είχε οποιοσδήποτε από εμάς ο οποίος θα έπρεπε να περιγράψει την σχέση του με τον φυσικό πατέρα ή την μητέρα του. Ο Γέρων Εφραίμ προσπερνά αυτόν τον σκόπελο μέσα από την ακριβή παράθεση γεγονότων και συνομιλιών για τα οποία είτε υπήρξε αυτόπτης και αυτήκοος είτε του τα μετέφερε ο Γέροντάς του Ιωσήφ με τρόπο αυθεντικό.

Ο τόμος αυτός όμως έχει και μία άλλη διάσταση η οποία του προσδίδει ιδιαίτερη αξία. Μέσα από τις περιγραφές της ζωής του Γέροντος Ιωσήφ του Ησυχαστού και της συνοδείας του, καθώς και του Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού και της δικής του συνοδείας έχουμε στα χέρια μας μία σύγχρονη ζωντανή ιστορία του Αγίου Όρους και της πνευματικής του αναγέννησης η οποία συντελέστηκε βαθμηδόν από την δεκαετία του 1960 και εντεύθεν. Παράλληλα δίδονται πολύ σημαντικά στοιχεία για τον μοναχισμό και την ασκητική ζωή της Κύπρου την ίδια περίοδο, άγνωστα στους περισσότερους. Ο Γέρων Ιωσήφ Βατοπαιδινός από την Κύπρο μετέβη στο Άγιον Όρος όπου εγκαταβίωσε στις Σκήτες της Αγίας Άννης και Μικράς Αγίας Άννης, στη Νέα Σκήτη, στη Μονή Κουτλουμουσίου και τέλος στη Μονή Βατοπαιδίου. Μέχρι την οριστική εγκατάσταση στο Βατοπαίδι η συνοδεία μετακινήθηκε πολλές φορές εντός του Αγίου Όρους. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να σχετιστεί με πολλές σύγχρονες, αγιορείτικες, χαριτωμένες μορφές, τις οποίες με γλαφυρό τρόπο και πνευματική στόχευση ιχνογραφεί στο παρόν έργο του ο σεβαστός Καθηγούμενος.
Στις σελίδες της βιογραφίας του Γέροντος Ιωσήφ συμπλέκεται η ιστορία με την αυθεντική πνευματική αναζήτηση. Σε μία ζωντανή συνέντευξή του στην Πεμπτουσία ο πρωτοπρεσβύτερος και καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Τιμίου Σταυρού Βοστώνης, π. Εμμανουήλ Κλάψης, είχε πει ότι η ιστορία φέρει ένα τεράστιο βάρος για την ανθρωπότητα στο οποίο η τελευταία μένει προσδεδεμένη χωρίς να μπορεί εύκολα να ξεφύγει. Η εν Πνεύματι ζωή του Χριστιανού απελευθερώνει τον ίδιον, αλλά και ολόκληρη την ανθρωπότητα από τα βάρη της ιστορίας, εγκεντρίζοντάς τον στα έσχατα μέσα από το Φως του Σταυρού και της Αναστάσεως.
Την έκδοση προλογίζει ο Παναγιώτατος Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος, ο οποίος αναφέρεται στην προσωπικότητα του μακαριστού Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού με λόγους οι οποίοι εξαίρουν τον χαρισματικό και μαρτυρικό χαρακτήρα της μοναστικής βιωτής. Μία μικρή γεύση του προλόγου μας δίδει το παρακάτω απόσπασμα: «Η μαρτυρική αυστηρότης αυτού διά την φύλαξιν μετ᾽ ακριβείας της μοναχικής του συνειδήσεως επηλήθευσε την, ως εν άλλη κλίμακι, πνευματικήν ανάβασιν αυτού, επομένης των μακαρισμών του Κυρίου, από του «μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι» (Ματθ. ε’, 3) άχρι της μείζονος και κορυφαίας αναβάσεως, ήτις εστί το «μακάριοί εστε όταν ονειδίσωσιν υμάς και διώξωσι και είπωσι παν πονηρόν ρήμα καθ᾽ υμών ψευδόμενοι ένεκεν εμού» (Mατθ. ε’, 11). Ούτως ο μακαριστός Γέρων ηρίστευσε προσευχόμενος υπέρ των επηρεαζόντων και διωκόντων αυτόν, αγαπών, κατά την ευαγγελικήν εντολήν, τους εξ αγνοίας και των επινοιών του πονηρού επιβουλευομένους αυτόν».
Η έκδοση – τόμος αποτελείται από 590 σελίδες, είναι ιδιαιτέρως καλαίσθητη με σπάνιο και ενδιαφέρον φωτογραφικό και πηγαίο υλικό. Κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να επικοινωνεί στο τηλέφωνο 2377888087 και στην ηλεκτρονική διεύθυνση: pek@vatopedi.gr.
Ευχόμαστε σε όλους τους επισκέπτες της Ιστοσελίδας να απολαύσουν το άκουσμα των αναγνωσμάτων από το πολύ ωφέλιμο βιβλίο και δι’ αυτού να οδηγηθούν στην μίμηση των αρετών του βιογραφούμενου Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού, του οποίου τις ευχές ας έχουμε όλοι μας!

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ

Η θεάρεστη νηστεία

Ο Αρχιμανδρίτης Επιφάνιος Χατζηγιάγκου, Προϊστάμενος του Μητροπολιτικού Ναού της Ιεράς Μητροπόλεως Φλωρίνης, μιλάει για την θεάρεστη νηστεία και τη σημασία της στην … [...]

«Δεν µπορούσε να το πιστέψει!»

27-1-2018 «Με την παρούσα μαρτυρία μας είθε κάθε αμφιβολία και η παραμικρή απιστία να διαλυθεί από τις καρδιές των άτεκνων ζευγαριών που αναζητούν αλλού την λύση και … [...]

Για να δούμε πόσοι θα το διαβάσουν …

Το πνευματικό νόημα του σεισμού και των φυσικών καταστροφών συνοψίζεται στα εξής: Όλα τα φαινόμενα φυσικά,γεωλογικά κλπ συναφή είναι ταγμένα, προνοημένα και ακόμα … [...]