Δραστηριότητες για τον εορτασμό 200 χρόνων από την εθνική παλιγγενεσία του 1821

«Ὁ Ἕλληνας δεν ἐξεγέρθηκε ποτέ. Ὁ Χριστιανός Ἕλληνας ἐπαναστατεῖ κάθε ἡμέρα»
Ἡ ἐπέτειος τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως τοῦ 1821 ἑορτάζεται κατ’ ἔτος τήν ἡμέρα τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Παναγίας, τήν 25η Μαρτίου, πού συμβολίζει τήν ἀναγγελία τῆς ἀπελευθέρωσης τοῦ ἀνθρωπίνου γένους λόγῳ τοῦ γεγονότος τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου και τῆς ἐλεύσεως τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἀλλά καί τήν ἀπελευθέρωση τῶν Ἑλλήνων ἀπό τά δεσμά τῆς δουλείας.
Ὁ ἀγώνας τῶν Ἑλλήνων ἔγινε, ὅπως ὁμολογοῦσαν οἱ ἀγωνιστές τοῦ 1821, «γιά τοῦ Χριστοῦ τήν πίστη τήν ἁγία καί τῆς πατρίδος τήν ἐλευθερία».
Πρῶτος πού θυσιάσθηκε ἦταν ὁ Οἰκουμενικός Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄, πού ἀπαγχγονίσθηκε στήν μέχρι σήμερα συμβολικά κλειστή πύλη τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου καί κατετάγη στή χορεία τῶν Ἁγίων ἀπό τήν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος.
Ἀκολούθησαν χιλιάδες Νεομάρτυρες τῆς πίστεως. Ἑκατοντάδες ἱερεῖς, ἐπίσκοποι, πρεσβύτεροι, διάκονοι καί μοναχοί θυσιάσθηκαν ὑπέρ τῆς πίστεως καί τῆς πατρίδος ὡς ἱερά καί ἄμωμα σφάγια.
Τά Μοναστήρια ἦταν κοιτίδες ἀντίστασης καί ἀγώνα. Ὁ Ἐπίσκοπος Παλαιῶν Πατρῶν Γερμανός εὐλόγησε τό λάβαρο τῆς ἐλευθερίας στή Μονή Ἁγίας Λαύρας. Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μέ τό «κρυφό σχολειό» καί τό Ψαλτήρι διέσωσε τήν ἑλληνική γλώσσα καί τήν αὐτοσυνειδησία τοῦ Γένους τῶν Ἑλλήνων.
Ἡ Ἐπανάσταση τοῦ 1821 δέν ὁμοιάζει πρός τήν Γαλλική Ἐπανάσταση πού τόν κύριο ρόλο διεδραμάτισαν οἱ Διαφωτιστές.
Σὲ ὅλη τὴν διάρκεια τῆς Ὀθωμανικῆς δουλείας, ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ὑπῆρξε ἡ κιβωτὸς τῆς σωτηρίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Γένους καὶ ἡ δύναμη ἐκείνη πού, μὲ τὸ ποιμαντικὸ καὶ ἐθνικὸ ἔργο της, προετοίμασε τὸν ὑπόδουλο Ἑλληνισμὸ νὰ ἀγωνισθεῖ καὶ νὰ κερδίσει τὴν ἐλευθερία του.
Ὁ ἀγωνιστής Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ἔλεγε: «Ὁ Θεός ἔβαλε τήν ὑπογραφή του γιά τή σωτηρία τῆς πατρίδος καί δέν τήν παίρνει πίσω».
Καί ὁ ὅρκος τῶν ἀνδρῶν τοῦ Ἱεροῦ Λόχου ἀνέφερε: «Ὡς Χριστιανός Ὀρθόδοξος ὁρκίζομαι νά διαμείνω πιστός εἰς τήν θρησκείαν μου καί εἰς τήν πατρίδα μου. Ὁρκίζομαι νά χύσω καί αὐτήν τήν τελευταία ρανίδα τοῦ αἵματός μου ὑπέρ τῆς πίστεως καί τῆς πατρίδος μου. Νά χύσω τό αἷμα μου, γιά νά νικήσω τούς ἐχθρούς τῆς θρησκείας μου ἤ νά ἀποθάνω ὡς Μάρτυς γιά τόν Ἰησοῦ Χριστό». Γι’ αὐτό καί σέ κάθε Θεία Λειτουργία κατά τήν Μεγάλη Εἴσοδο ὁ Ἐπίσκοπος μνημονεύει «τῶν ὑπέρ πίστεως καί πατρίδος εὐσεβῶς ἀγωνισαμένων καί εὐκλεῶς πεσόντων».
Αὐτό τό λειτουργικό ἦθος πηγάζει ἀπό τήν πίστη, τήν εὐσέβεια, τόν πόνο, τούς ἀγώνες, τή θυσία, τό μαρτύριο, τούς διωγμούς τῆς Ἐκκλησίας καί τοῦ Λαοῦ μας πού ἀνέδειξαν Νεομάρτυρες καί Φιλοπάτριδες.
Ὅπως χαρακτηριστικά ἔγραφε ἡ Ἱερά Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος σέ ἐγκύκλιό της «Πρός τόν Λαό», τό ἔτος 2011: «Ἡ εὐόδωση τῆς Ἐθνεγερσίας τοῦ 1821 εἶναι πραγματικό θαῦμα.
Τό συμπέρασμα πού βγαίνει ἀπό ὅλες τίς ἱστορικές πηγές: ἀπομνημονεύματα, ἐπιστολές, ἔγγραφα, περιηγητικά κείμενα καί ἄλλες γραπτές μαρτυρίες τῆς ἐποχῆς ἐκείνης εἶναι ὅτι οἱ παράτολμοι ἀγωνιστές πού ἀνέλαβαν τό μεγάλο ἐγχείρημα, εἶχαν πλήρως διαμορφωμένη ἑλληνορθόδοξη συνείδηση, ἀκλόνητη πίστη, πολέμησαν στό Ὄνομα τοῦ Ἁγίου Τριαδικοῦ Θεοῦ, στόν Ὁποῖο καί βάσιζαν τίς ἐλπίδες τους καί ἀπό τόν Ὁποῖο ἀντλοῦσαν τή βεβαιότητα γιά τή νίκη.
Γι’ αὐτό καί ὅλοι ζοῦσαν εὐχαριστιακή ζωή». Γι’ αὐτό καί τό Α΄ Σύνταγμα τῆς Ἑλλάδος, ὅπως αὐτό ἰσχύει μέχρι σήμερα, ἄρχιζε μέ τήν ἐπίκληση τοῦ Ὀνόματος τῆς Ἁγίας καί Ὁμοουσίου καί Ζωαρχικῆς Τριάδος.
Ἡ Ἀποστολική Διακονία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ Κεντρικοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου αὐτῆς, προετοιμάζεται νά συμμετάσχει, ὡς καί λοιποί Φορεῖς, στόν ἑορτασμό τῆς Ἐπετείου τῆς Ἐθνικῆς Παλιγγενεσίας μέ ἐκδοτικές καί ἄλλες δραστηριότητες, διότι θεωρεῖ ὅτι Ὀρθοδοξία καί Ἑλλάδα εἶναι ἔννοιες ἄρρηκτα δεμένες καί συνυφασμένες ἱστορικά.
Δέν πρόκειται μόνο περί μιᾶς ἐθνικῆς ἐπετείου, ἀλλά περί συζεύξεως καί ἀλληλοπεριχωρήσεως, κοινῆς πορείας και ἀδιατάρακτης ἑνότητας Ἑλληνισμοῦ καί Ὀρθοδοξίας.
Οἱ δράσεις αὐτές εἶναι οἱ ἀκόλουθες:
Ἐκδοτικά.
1. «Οἱ Νεομάρτυρες τοῦ Γένους-Γιά τοῦ Χριστοῦ τήν πίστη τήν ἁγία». Συναξαριστικός πολυτελής Τόμος μέ τά Συναξάρια ὅλων τῶν Νεομαρτύρων (κατ’ἀλφαβητική σειρά) καί εἰκόνες τῶν Ἁγίων, ἐπιμέλεια Μητρ. Φαναρίου Ἀγαθαγγέλου, (ὑπό ἔκδοσιν).
2. «Agenda», ἑβδομαδιαῖο πολυτελές συλλεκτικό ἡμερολόγιο τοῦ 2021, ὑπό τόν ὑπότιτλο «Πάνθεον τοῦ 1821», στήν ἑλληνική καί ἀγγλική γλώσ-σα, διακοσμημένο μέ περίφημα ἔργα Ἑλλήνων καί ξένων ζωγράφων (Νικο-λάου Γκύζη, Θεοδώρου Βρυζάκη, Κωνσταντίνου Βολανάκη, Εὐγένιου Dela-croix, Λουδοβίκου Dupre, Xydacobe, Ivan Aivazovsky, Georg Perlberg, Ary Scheffer, Gosse Nicolas Louis Francois, Claude Pinet, Henri Auguste César Lock, Λουδοβίκου Lipparini, Donato Francesco de Vivo καί Peter von Hess), πού χἀραξαν στήν ἐθνική μνήμη καί τήν παγκόσμια ἱστορία τίς μορφές τῶν Ἡρώων καί γεγονότων καί διδάσκουν τήν παγκόσμια κοινότητα. Στήν σε-λίδα κάθε ἑβδομάδος ἀναγράφεται καί ἕνα ἀπόφθεγμα Ἀγωνιστῶν, ἱστορι-κῶν, ποιητῶν γιά τή συμβολή τῆς Ἐκκλησίας στόν Ἀγώνα (στήν ἑλληνική καί ἀγγλική γλώσσα). (Σχῆμα 30Χ21, ἐπιμέλεια Μητρ. Φαναρίου Ἀγαθαγγέλου, ὑπό ἔκδοσιν). 3. «Φιλοθέη Μπενιζέλου ἡ Ἀθηνιώτισσα», Δημ. Φερούση, σελ. 288.
4. «Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός, ὁ Φωτιστής τοῦ Γένους, ὁ Προφήτης», Μιχαήλ Τρί-του, Καθηγητοῦ Α.Π.Θ., σελ. 122.
5. «Ὁ Ἄγγελος στήν Πόλη», Χαράλαμπου Κατσάρα, εἰκονογραφημένο παιδικό βιβλίο μέ 4 βυζαντινά διηγήματα γιά τήν Πόλη, τή Νίκαια, τό Δεσποτᾶτο τοῦ Μυστρᾶ, τήν ἅλωση τῆς Πόλης, σελ. 71.
6. «Γρηγόριος ὁ Ε΄, ὁ μαρτυρικός Πατριάρχης», εἰκονογραφημένο παιδικό βιβλίο, Ἀθηνᾶς Ντάσσιου-Γιάννου, σελ. 48.
7. Εἰδική ἔκδοση (24σέλιδο ἔντυπο ἐμπλουτισμένο μέ ἔργα Ἑλλήνων καί ξένων ζωγράφων) γιά τή μαθητιῶσα νεολαία περί τοῦ ρόλου καί τῆς προσφορᾶς τῆς Ἐκκλησίας στό ὑπόδουλο Γένος – κατόπιν ἐντολῆς Ἱερᾶς Συνόδου- πού θά διανέμεται διά τῶν Ἱ. Μητροπόλεων. Ἡ συγγραφἠ τοῦ κει-μένου ἀνετέθη, ὑπό τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως, στήν κα Ζωή Κανάβα, δια-κεκριμμένη συγγραφέα παιδικῶν καί νεανικῶν βιβλίων (ὑπό ἔκδοσιν).
8. «Ἡ ἀναφορά τῶν Ἀγωνιζομένων Ἑλλήνων πρός τούς βασιλεῖς καί τούς ἡγέτες τῆς Εὐρώπης». Πρόκειται γιά τήν Ἐπιστολή την ὁποία ἀπέστειλαν οἱ Ἀγωνιζόμενοι Ἑλληνες πρός τό Συμβούλιο τῆς Βερόνας, πού ἔλαβε χώρα τό 1822, καί στήν ὁποία παρουσιάζουν μέ ἀνάγλυφο τρόπο τά δεινά τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καί τούς λόγους τῆς Ἐπαναστάσεως. Ἡ Ἀναφορά, πού εἶναι γραμμένη στήν ἀρχαία ἀττική διάλεκτο, ἀποδόθηκε στή νέα ἑλληνική γλώσσα καί μεταφράσθηκε στήν ἀγγλική καί γαλλική γλώσσα άπό συνεργάτες τῆς Ἀπο-στολικῆς Διακονίας μέ σκοπό νά ἀποσταλεῖ σέ ὅλα τά μέλη τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Κοινοβουλίου καί στίς Ἡγεσίες τῶν Εὐρωπαϊκῶν καί Χριστιανικῶν Χωρῶν καί Ἐκκλησιῶν (ὑπό ἔκδοσιν).
Η επιστολή, ὑπό τον τίτλο «Αναφορά των αγωνιζομένων Ελλήνων προς τους κραταιοτάτους Βασιλείς τῆς Ευρώπης κατά το έτος 1821», δημοσιεύεται από τον ιστορικό Σπυρίδωνα Ζαμπέλιο το 1853 στην Κέρκυρα. Αν και δεν αναφέρεται ο συντάκτης, γνωρίζουμε ότι πρόκειται για τον σπουδαίο λόγιο Κωνσταντίνο Μηνά (επί το αρχαιοπρεπέστερον Μηνά Μηνωίδη κατά τήν συνήθεια τών ουμανιστών τής εποχής), ο οποίος καταγόταν από την Έδεσσα (1788, Έδεσσα –1859, Παρίσι) και ήταν σημαντικός, αν και εν πολλοίς όχι προβεβλημένος εκπρόσωπος του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, καθώς επίσης πρωτοπόρος της αναβίωσης των Ολυμπιακών Αγώνων στην Ελλάδα. Ο Μηνωίδης, φιλόλογος, σχολάρχης και άνθρωπος πολύ μεγάλης αρχαιομάθειας, λόγω της μετάβασής του για σπουδές του στη Γαλλία το έτος 1819 ήλθε γρήγορα σε άμεση επαφή με τα πνευματικά ρεύματα της Ευρώπης. Έτσι, με το ξέσπασμα της Ελληνικής Επανάστασης αφιερώθηκε ολοκληρωτικά στη διάδοση των ειδήσεων και των ιδεών της Ἑλληνικής Επανάστασης στον εὐρωπαϊκό χριστιανικό κόσμο.
9. «Ἀθηναγόρας καί Olivier Clément, ἕνας Πατριάρχης καί ἕνας Καθηγητής μεταξύ τῶν ἐθνικισμῶν καί τῆς παγκοσμιοποίησης». Ὁ συγγραφέας τοῦ ἔργου Andrea Riccardi, ἰταλός ἱστορικός, ἱδρυτής τῆς παγκόσμιας φι-λανθρωπικῆς Κοινότητας τῆς Καθολικῆς Ἐκκλησίας «San Aegidio» καί προ-σωπικός φίλος τοῦ μεγάλου Γάλλου Θεολόγου O. Clément (ἀγνωστικιστῆ Καθολικοῦ πού ἔγινε Ὀρθόδοξος), χρησιμοποίησε ὡς βάση τόσο τό ἔργο τοῦ O. Clément «Διάλογοι μέ τόν Πατριάρχη Ἀθηναγόρα» (Dialogues avec le Pa-triarche Athénagoras, 1969), ὅσο τίς σημειώσεις καί τίς ἐκτενεῖς ἐπιστολές του γιά τίς συζητήσεις πού εἶχε μετέπειτα μέ τόν Πατριάρχη Ἀθηναγόρα. Συνεπῶς, τό ἔργο τοῦ Olivier Clément, ὅπως τό ἀνέπτυξε ὁ ἰταλός ἱστορικός Andrea Riccardi, ἀναφέρεται στήν αὐθεντική συνέχεια τῆς ἐξαιρετικῆς ἀπο-στολῆς τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου καί τῆς Ὀρθοδόξου Ἑκκλησίας γε-νικότερα τόσο γιά τήν ὑπεράσπιση τῶν ἱερῶν καί τῶν ὁσίων τοῦ Γένους μετά τήν Ἑλληνική Ἐπανάσταση τοῦ 1821, ὅσο καί γιά τήν ἀξιόπιστη προ-βολή τῆς πλούσιας πνευματικῆς κληρονομίας τοῦ Ἑλληνισμοῦ καί τῆς Ὀρ-θοδοξίας στούς ἐγγύς καί στούς μακράν. Ὑπό τό πνεῦμα αὐτό, ἡ Ἀποστολική Διακονία ἐνέταξε τήν ἔκδοση τοῦ σπουδαίου αὐτοῦ ἔργου στό πλαίσιο τῶν ἐπετειακῶν ἑορταστικῶν ἐκδηλώσεων τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος γιά τήν ἀνάπτυξη ὄχι μόνο τῆς σπουδαίας καί μοναδικῆς ἱστορικῆς σημασίας τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως, ἀλλά καί τῶν ἀνεκτιμήτων εὐεργετικῶν συνεπειῶν της γιά τόν Ἑλληνισμό καί τήν Ὀρθοδοξία, (ὑπό ἔκδοσιν). Στήν ἐπίσημη παρουσίαση τοῦ βιβλίου θά προσκληθεῖ ἡ Α.Θ.Π. ὁ Οἰκουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαῖος.
10. Κατασκευή ψηφιδωτοῦ μνημείου. Ἀνέγερση μνημείου στόν περιβάλλοντα χῶρο τοῦ Προσκυνηματικοῦ Ναοῦ τῆς Ἁγίας Βαρβάρας τοῦ ὁμωνύμου Δήμου Ἀττικῆς. Τό ψηφιδωτό θἀ ἀποτυπώνει τήν ἑλληνική σημαία, στό μέσον τήν Παναγία, καί στά ἄκρα 4 μορφές τῶν Ἀγωνιστῶν τοῦ 1821 (Γρηγορίου Ε΄, Θεοδὠρου Κολοκοτρώνη, Ἀθανασίου Διάκου, Λασκαρίνας Μπουμπουλίνας).
11. Πολιτιστική ἐκδήλωση. «ΝΑ ΖΗ ΤΟ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ»: Ὁρατόριο πού ἀποτελεῖται ἀπό ἀφηγηματικά καί χορωδιακά μέρη ἐνῶ ἀκούγονται τραγούδια Ἑλλήνων καί ξένων συνθετῶν ἐμ-πνευσμένα ἀπό τόν ξεσηκωμό τῶν Ἑλλήνων καί εἰδικά ἀπό τούς Ἐλεύθερους Πολιορκημένους. Τά χορωδιακά μέρη ἑρμηνεύουν ἡ 50μελής χορωδία μαθητῶν τοῦ 1ου Γυμνασίου Μεσολογγίου καί ἡ χορωδία τοῦ Φιλοκαλλιτεχνικοῦ Συλ-λόγου Μεσολογγίου. Τό μουσικό σύνολο τῆς παράστασης θά μποροῦσε νά συμ-πράξει μέ τήν ὀρχήστρα καί τή χορωδία τῆς ΕΡΤ. Θά παρουσιασθεῖ στό Δημοτικό Θέατρο Πειραιᾶ.
Ἐπί πλέον, στήν ἱστοσελίδα τῆς Ἀ.Δ. ἔχει δημοσιευθεῖ εἰδικό Ἀφιέρωμα γιά τήν Ἐπέτειο τῆς Ἐθνικῆς Παλιγγενεσίας καί τό ὁποῖο θά ἐμπλουτίζεται συνεχῶς μέ κείμενα, εἰκόνες καί πίνακες. Τά ἐπί μέρους κεφάλαια τοῦ Ἀφιερώματος εἶναι: α. Ἡ Θεοτόκος, Ὑπέρμαχος Στρατηγός τοῦ Γένους, β. Συνα-ξάρια Νεομαρτύρων, γ. Εἰκόνες Νεομαρτύρων, δ. Κείμενα καί Μελέτες γιά τό 1821 ἀπό σημαντικά ἱστορικά ἔργα, ε. Πίνακες γιά τήν Ἑλληνική Ἐπανάσταση Ἑλλήνων καί ξένων ζωγράφων, στ. Προσωπογραφίες τῶν Ἀγωνιστῶν καί Ἡρώ-ων τοῦ 1821.Τό Ἀφιέρωμα αὐτό δύνασθε καί Ἐσεῖς, ἐάν ἐπιθυμεῖτε, νά τό ἐπισκεφθεῖτε στήν ἱστοσελίδα μας http://www.apostoliki-diakonia.gr
Τό Ἀφιέρωμα αὐτό ἔχει προωθηθεῖ στήν Γενική Γραμματεία Θρησκευμάτων τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, μέ σκοπό νά ἀξιοποιηθεῖ ὡς μία βιβλιογραφική καί εἰκο-νογραφική ἐργαλειοθήκη γιά ἐκπαιδευτικούς καί μαθητές, ὡς καί στίς Ἱερές Μητροπόλεις, πρός ἐνημέρωση τῶν ἐπισκεπτῶν τῶν ἱστοσελίδων τους καί ἀξιοποίηση ἀπό τό κατηχητικό δυναμικό τους.

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ

Συνοδική Θεία Λειτουργία για τα 45 χρόνια Αρχιερατικής διακονίας του Αρχιεπισκόπου Κρήτης

Μέ ἰδιαίτερη χαρά, ἡ Ἱερά Ἐπαρχιακή Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας Κρήτης, ἀνακοινώνει, ὅτι, μέ ὁμόφωνη Ἀπόφαση Αὐτῆς, θά ἑορτασθεῖ ἡ ἐπέτειος τῆς συμπλήρωσης σαράντα πέντε ἐτῶν … [...]

Τα Ελληνικά γράμματα στη Βόρειο Ήπειρο

Καθώς διανύουμε την τρίτη δεκαετία του συνεχούς αγώνα για τον εκδημοκρατισμό της πρώην διδακτορικής Αλβανίας, πολλά είναι τα κείμενα και οι ποικίλες δημοσιεύσεις που … [...]

Σκέψου πριν μιλήσεις

– Αχ Λιονταρή μου, μη με πλησιάζεις σήμερα, γιατί το στόμα σου μυρίζει άσχημα! Ο βασιλιάς των ζώων θυμωμένος με την παρατήρηση της γυναίκας του της λιονταρίνας, … [...]