Καταπτώχευση της διακοινωνούμενης Παιδείας

Ἀναμφίλεκτα, ὅπου γῆς ὁ κρατικός μηχανισμός βολεύεται καί βουλεύεται πῶς θά ἀναπαραγάγει ὄχι τόσο τίς ἀνθρώπινες δομές καί τό διανθρώπινο δυναμικό ἑνός ἀξιόπιστου καί δημιουργικοῦ καί ἀνθρώπινου (μέ ἀνθρωπιά) πολυσυνόλου, ἀλλά τό πιό ἀξιόπιστο ἀντίγραφο ὑπηκόων τῆς ἑκάστοτε ἄρχουσας ἰδεοληψίας.
Ἑνός ἀντιγράφου τοπικοῦ καί διατοπικοῦ σκεδασμοῦ ἐφαρμογῆς τοῦ κυρίαρχου οἰκονομικοπολιτικοῦ σχεδιασμοῦ.
Αὐτά σπουδάζουν οἱ πολιτικοί μας, γιά νά ἀποκτήσουν πτυχιακά καί μεταπτυχιακά ἐχέγγυα διαχείρισης τοῦ λαοῦ, ἐξουσίας ἐπί τῆς λαϊκῆς ἐτυμηγορίας.
Ἔχουν παρουσιασθεῖ πρόσφατες μελέτες πού ἀνέλυσαν περιεκτικά καί σύντομα τίς φιλοσοφικές φυσιογνωμίες πού σταδιακά ἐπηρέασαν διεθνῶς τίς κρατικιστικές ἐκδοχές τοῦ κυρίαρχου σήμερα νεοφιλελευθερισμοῦ (ἐλευθερία ἰδιωτικῆς οἰκονομίας, περιορισμένο τό κράτος σέ ἐλάχιστες κοινωνικές παροχές).
Καί σ᾽ αὐτό τό σχεδίασμα θά πρέπει νά συνυπολογίζουμε τίς “ἑνωσιακές” ἤ “ψευδενωσιακές” πολυενώσεις πού θέλουν νά προβάλλονται στό διεθνή χῶρο ὡς πολυ-οχυρά οἰκονομικῆς ἰσχύος. Ἔστω κι ἄν διακρατοῦνται μέσα ἀπό μηχανισμούς Συντακτικῶν ἑνώσεων, μέ κράτη ὅμως πρώτης, δεύτερης, τρίτης, τέταρτης, κ.ο.κ.… διαλογῆς (ὁ νοῶν νοείτω).
Μέσα σέ τέτοια πλαίσια, μετανεωτερικῶν πολυσχηματισμῶν στήν οἰκονομική διαχείριση τοῦ παγκόσμιου ἤ τοῦ διεθνικοῦ ἱστοῦ, ἀναζητοῦνται σέ κάθε κράτος ἡγέτες.
Κι αὐτοί ἐπιχειροῦν νά διατάξουν καί νά ἀναδιατάξουν τό ἀνθρώπινο “ὑλικό” τῆς χώρας τους, μέ ἐργαλεῖο (καί) τήν κοινωνική καί τήν ἐπαγγελματική καί τήν ἐκπαιδευτική ἀγωγή.
Ἀγωγή, ὅπως τό λέει καί ἡ λέξη, σημαίνει “ἄγω”, ὁδηγῶ. Ἄραγε ὅσοι χειρίζονται καί τοῦτο τό πιό δυναμικό κομμάτι τῆς “οἰκο-νομίας”, τῆς “νομῆς τοῦ οἴκου” τῆς χώρας, τῆς πατρίδας μας, πῶς τό χειρίζονται;
Μέ πρόταγμα τήν “καλύτερη” ἤ ἀποτελεσματικότερη οἰκονομία τῶν κοινῶν πραγμάτων;
Μέ τή φιλοδοξία γιά μιά διεθνική κυρίως ἀναγνώριση τῆς “πρωτοτυπίας” σέ “κάθετες” ἐσωτερικές πολιτικές δράσεις, πολιτισμικές ἀνατομίες καί ἐξωτερικά ἀνοίγματα;
Μέ τήν οἴηση τοῦ δυναμικότερου συμπαίκτη στή σκακιέρα τῶν ἀνάλογων ἐξωτερικῶν κινήσεων;
Μέ κίνητρο μιά μεγαλύτερη διάρκεια νομῆς στή διαχείριση τῆς ἐξουσίας;
Ἀκόμη καί οἱ πολιτικοί ἀναλυτές δέν μποροῦν νά διαγνώσουν ἀπό τό ὕφος μιᾶς ἐνεργούμενης ἐξουσίας τό ἦθός της, τή γνώμη της, τά δεσπόζοντα καί τά ἐλάσσονα κίνητρά της. Διότι κάθε ἐξουσία ἐν ἐνεργείᾳ “κρατάει κλειστά τά χαρτιά της”, ἔστω καί ἄν δημηγορεῖ, προπαντός ὅταν χειροκροτεῖται γιά τήν πολιτική ἤ πολιτικάντικη παρουσία της.
Εἶναι γενικός κανόνας. Εἶναι κι αὐτό ἕνα ἀπαραίτητο ἐξάρτυμα τῆς πολιτικῆς, γιά πολλούς λόγους. Γιά ἐσωτερική κυρίως, ἀλλά καί ἐξωτερική κατανάλωση. Συνιστᾶ διεθνή “συμφωνία” πολιτικῆς τεχνικῆς ἤ πολιτικάντικης τεχνολογίας.
Κάθε ἐνεργούμενη ἐξουσία ―γιά νά ἐπανέλθουμε― γυρεύει τήν ἀναπαραγωγή της. Ἀπό ὅλο τό φάσμα τῶν ἰδεογραμμάτων. Καί στοχεύει σύν τοῖς ἄλλοις ὁπωσδήποτε στό τεράστιο διαχειρίσιμο κεφάλαιο τῶν παιδιῶν καί τῆς πρώτης μεταβατικῆς νεολαίας (τῆς ἑνιαῖα κοινῆς κρατικῆς παιδείας), ἀλλά καί τῆς ὡριμότερης νεολαίας (τῆς πολυκλαδισμένης ἐπιστήμης).
Μιά ἐνεργούμενη κρατική ἐξουσία, ὅσο ἀποτελεσματικότερα καί εὐρύτερα καί καθολικότερα ἐπηρεάζει τίς συνειδήσεις τῶν παιδιῶν καί τῶν νέων· ὅσο καλύτερα ἀντίγραφα ἰδεοληψίας (ἐν συνειδήσει ἤ διά τοῦ ὑποσυνειδήτου) ἀναπαράγει, ἄλλο τόσο περίπου θά εὐελπιστεῖ πώς ἔχει κερδίσει “πόντους ἐξουσίας”, ποσοστά κοινωνικῆς ἐπιρροῆς σέ ἄμεσο ἤ καί σέ βάθος χρόνου.
Ἡ ἀγωγή εἶναι ἐργαλεῖο ἐξουσίας. Ἡ παιδεία εἶναι “παρθένος χῶρος” ὅπου μπορεῖ νά ἀσκεῖ “βία” μέσα ἀπό τή διαχείριση τῆς ἐξουσίας ἡ κάθε πολιτική ἤ κοινωνική ἰδεοληψία. Ἀκόμη κι ἄν ἀλαζονεύεται γιά ἐλεύθερη παιδεία… Ἀκόμη κι ἄν συνθηματολογεῖ μέ “προσφορές ἀγορᾶς” (γράφε ἐξαγορᾶς) στήν ἐλευθερία τῶν παιδικῶν καί νεανικῶν συνειδήσεων…
Ἀκόμη κι ἄν στίς ἑκάστοτε πολιτικές ἤ προγραμματικές διακηρύξεις παραμερίζει τό τεράστιας σημασίας ἐθνικό κεφάλαιο τῆς ΠΑΙΔΕΙΑΣ καί στοχεύει στά ἄλλα ἀνοιχτά κεφάλαια τῆς Οἰκονομίας, τῆς Ἀγορᾶς, τῆς Ἀνάπτυξης, τῆς Ἐξωτερικῆς Πολιτικῆς, τῆς Ἄμυνας, τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑποθέσεων κ.λπ.…
πάντως, ἡ Παιδεία εἶναι καί παραμένει ἕνα κομβικό πολυσημεῖο ἄσκησης ἐξουσίας (ἤ μᾶλλον τέχνης καί τεχνικῶν ἐξουσίας) γιά τήν ἑκάστοτε Κρατική πραγματικότητα.
Ἐξαρχῆς τοῦ Νεοελλαδικοῦ κράτους ἡ Παιδεία ἀκολουθοῦσε κατά βάσιν τά πρότυπα μέ τά ὁποῖα τήν ὑπηρετοῦσε ἡ ἐθναρχοῦσα Ἐκκλησία μέ τόν Κοινοτισμό, τήν περίοδο τῆς δουλείας.
Προσθέτοντας καί τά ἐργαλεῖα τοῦ ἑλληνοδυτικοῦ ἤ τοῦ δυτικοθρεμμένου νεοελλαδικοῦ οὐμανισμοῦ, πού καί αὐτός πάλι εἶχε εἰσαχθεῖ μέσα ἀπό κληρικούς καθηγητές ἤ σχολές ἐκκλησιαστικές/κοινοτικές.
Μέ ἄλλα λόγια, αὐτό πού ἀπαρέσκονται νά σεβαστοῦν πολλοί σημερινοί ἀντικληρικαλιστές, τήν ἐκκλησιαστική ἐθναρχία ὡς οὐσιώδη ἐθνική προσφορά, τό διαλαλοῦν οἱ αἰῶνες πρό τοῦ 1821, τό διαλαλεῖ καί ἡ πρακτική τοῦ νεοελλαδισμοῦ ἐπί 190 καί πλέον ἔτη!
Σέ ὅλη τή διάρκεια τῶν 200 χρόνων ἐλευθερίας πού ζοῦμε, ἕνα τέτοιο σύστημα εὐνοοῦσε τό Κράτος, ἀναπαράγοντας ἀνθρώπους κατά βάσιν πολιτικά ὑποτελεῖς. Προωθώντας τίς ἐθνοκεντρικές ἰδέες καί τό ἐθνοφυλετικό γονιδιακό μεγαλεῖο, μέσα κι ἀπό τή σταδιακή διεύρυνση τῆς ἀπελευθέρωσης ἱστορικῶν ἐδαφῶν τῆς πατρίδας μας.
Σ᾽ αὐτό συνετέλεσε καί ἡ μαζική ἔλευση τῶν χιλιοβασανισμένων προσφυγικῶν πληθυσμῶν, πού εἶχαν κρατηθεῖ Ρωμηοί (τ.ἔ. Πατριαρχικοί, τ.ἔ. Ἑλληνορθόδοξοι) μέσα ἀπό δοκιμασμένα πρότυπα κοινωνικῆς καί ἐκπαιδευτικῆς ἀγωγῆς.
Ὁ ἀρτιωμένος κοινωνικός ἱστός, βαπτισμένος στήν ἀληθινή κι ἐμπειρική λατρευτική πίστη στό Χριστό, κι ἀπό τή συμπλέουσα φιλοπατρία καί κοινωνική φιλοτιμία, ὁλοκλήρωνε τήν ἐκπαιδευτική διαδικασία.
Καί συνέχιζε νά παραμένει ἑνωμένος μέ τόν ὑπόλοιπο Ἑλληνισμό τῶν ὁμογενῶν ὅπου γῆς. Οἱ ἐπάλληλοι πόλεμοι τοῦ 20οῦ αἰ., μέ λαμπρές ἐθνικές νίκες καί ἀντιστάσεις, ἀκόμη καί μέ ἐθνικές ὑποχωρήσεις, ἀπαιτοῦσαν μιάν ἀγωγή ἀναπαραγωγῆς λεβεντανθρώπων καί ἡρωϊκῶν γυναικῶν.
Σ᾽ αὐτό τό γενικό πλαίσιο Παιδείας καί Ἀγωγῆς, γνώσης καί μόρφωσης, τά ὑστερήματα τῶν κρατικῶν σχεδιασμῶν καί οὐσιωδῶν ἐλλειμμάτων τά συμπλήρωνε ὁ ἴδιος ὁ λαός! Συμμετεῖχε ἡ οἰκογένεια, ἡ κοινωνία, ἡ ἐκκλησιαστική θρησκευτικότητα, οἱ στοιχειώδεις ἐθνικές ὑποχρεώσεις τῆς στράτευσης καί τόσων ἐπιστρατεύσεων, ἡ ἐπικοινωνιακή διαρρύθμιση καί ἀναρρύθμιση τῆς κοινῆς γνώμης ὡς κοινωνούμενης ἄποψης, οἱ δάσκαλοι καί ὅλοι οἱ ἐκπαιδευτικοί, οἱ λογοτέχνες, οἱ δημοσιογράφοι… Καί ἕνας τέτοιος λαός ἔδειχνε στήν παγκόσμια σκηνή τήν ἀκμή καί τήν ἁλκή του.
Ἀνεδείκνυε σέ ὅλους τούς κοινωνικούς καί ἐθνικούς χώρους τήν Ἑλληνική φιλοτιμία, μέ ἐθελοντές εὐεργέτες καί μεγάλους εὐεργέτες, εἴτε στίς πολεμικές εἴτε στίς εἰρηνικές αὐτοθυσίες (μέ προτεραιότητα, ἄς τό ξαναποῦμε κι αὐτό, τήν ἐκκλησιαστική του ψυχή καί ἔκφραση, μέ τόσες δωρεές, ὅπως σαφέστατα τίς ἀπαριθμοῦν τά δεδομένα τεκμήρια, ὅπως τά δημοσίευσε ὁ Μακαριώτατος).
Ἐδῶ καί χρόνια “ἔφυγε τό μπαλάκι ἀπό τά χέρια μας” ἤ, γιά νά κυριολεκτοῦμε, “μᾶς πῆραν τό μπαλάκι ἀπό τά χέρια μας”. Ὅλοι μάθαμε καί δηλώνουμε ἀναρμόδιοι.
Μᾶς συνήθισαν σταδιακά στή “μοναδική κοινωνική ἁρμοδιότητα” παλαιότερα λήψης πολλῶν δανεικῶν ἐπιδομάτων καί εὔκολης ζωῆς καί σήμερα ἀφαίρεσης ἐπιδομάτων καί στέρησης ἐργασίας μέ ἀνάλογες ἀπομειώσεις ψυχῆς.
Μᾶς ἀποκοίμισε ὁ ἠλεκτρονισμός τῆς τηλεόρασης, τῶν κινητῶν καί τοῦ διαδικτύου, καί παραιτηθήκαμε ἀπό τόν ὑπεύθυνο καί ὑπόλογο ρόλο μας νά συνεισφέρουμε ἀποφασιστικά στήν ΠΑΙΔΕΙΑ καί στήν ΑΓΩΓΗ.
Ὀφείλαμε νά “ἐκσυγχρονιστοῦμε” ἐκκλησιαστικά, κοινωνικά, μορφωτικά, πολιτισμικά, διασυλλογικά, ἀπέναντι στίς διεθνικές κομψές ἁλώσεις καί διαρπαγές τῆς μεγαλύτερης ἐθνικῆς μας οὐσίας καί περιουσίας (τῆς ψυχῆς τοῦ λαοῦ μας καί τῶν παιδιῶν καί τῆς νεολαίας μας).
Κι ἐμεῖς κρατᾶμε μόνον τή “σκιά” τῶν πραγμάτων, τά ἐλάχιστα θρησκευτικά ἔθιμα, τίς ἐλάχιστες διοργανώσεις τῶν πολιτιστικῶν συλλόγων, τίς ἀνούσιες διαμαρτυρίες διά τοῦ γραπτοῦ ἤ τοῦ ἠλεκτρονικοῦ Τύπου ἤ καί τῶν καταφρονεμένων συλλαλητηρίων.
Διεθνῶς καί στό χῶρό μας, σέ ὅλους μᾶς ἐπιβάλλεται ἡ μοναδική “δημοκρατική” δικαιοπραξία τῆς σιωπηλῆς παραδοχῆς τῆς στενά ἄρχουσας κρατικιστικῆς ἰδεοληψίας. Αὐτό εἶναι πιά κοινό “μυστικό”, κι ἄς μήν τό καταγγέλλουν οὔτε τά εὐνοημένα συλλογικά πολιτικά ὄργανα οὔτε οἱ ὕπατοι πολιτισμικοί μας σχηματισμοί.
Κάποτε ὁ ἑορτασμός τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν διά τῶν Σχολῶν (ὅσων λειτουργοῦσαν σέ χρόνους δίσεκτους) ἦταν περίπου ὡσάν πανηγύρι τοῦ Γένους, διακήρυξη τῆς ρίζας καί διεκδίκηση τοῦ ριζιμιοῦ μας.
Σήμερα, ἀπό “ἑορτή τῆς Ρωμηοσύνης” μεταποιεῖται σέ νομοθετημένη “ἀργία”, κάτι περίπου ὡσάν κατάργηση τῶν στοιχειωδέστερων δικαιωμάτων τοῦ σύγχρονου Ἑλλαδικοῦ Νεοελληνισμοῦ.
Μολονότι (καί) αὐτή ἡ ἑορτή ἐπί 200 χρόνια δοκιμάστηκε στό νεότερο Ἑλλαδικό κράτος καί δέν παρήγαγε φανατισμό, ἀλλά τουναντίον γενναιότητα ὑπερασπιστικῆς ἀνθρωπιᾶς στά χρόνια π.χ. τῆς ναζιστικῆς ἀγριότητας (πρβλ. ἐνδεικτικά τή Ζάκυνθο μέ τή μεθόδευση ἀπόκρυψης τῶν Ἑβραίων ἀπό τό Μητροπολίτη Χρυσόστομο καί τό Δήμαρχο· καί ὄχι μόνο).
Τί μᾶς ἀπομένει;
Ἡ ψυχή μας.
Ἐκεῖνο τό χιλιοτραγουδισμένο “τή Ρωμηοσύνη μήν τήν κλαῖς· νά ᾽την πετιέται”.
Ἕνα ξεπέταγμα καί ξαναζωντάνεμα ἀφοσιωμένης κι ἀποφασισμένης πίστης στόν ἀληθινό Θεό τῆς ἐμπειρικῆς μας Ἀποκάλυψης. Ἕνα ξεπέταγμα καί ξαναζωντάνεμα γνώσης τῆς ἱστορίας μας καί τῆς γλώσσας μας, ὡς διαχρονίας καί ὡς διάρκειας στό μέλλον.
Μέ τήν ἄμεση ἀφύπνιση κάθε ἑλληνικῆς οἰκογένειας καί τό ξαναβάπτισμά της στό συμμετοχικό ἐκκλησιασμό, ὅπως θά μᾶς συμβούλευαν μετ᾽ ἐπιστήμης οἱ μεγάλοι νεότεροι Πατέρες τῆς φυλῆς καί τοῦ γένους μας, οἱ Ἀμφιλόχιοι καί οἱ Ἰάκωβοι καί οἱ Παΐσιοι καί οἱ Πορφύριοι.
Ἡ ΑΓΩΓΗ καί ἡ ΠΑΙΔΕΙΑ εἶναι ὑπόθεση κοινωνική. Ὅλοι ἔχουμε μερίδιο συμμετοχικῆς εὐθύνης.
Κάθε οἰκογένεια μέ τό ἦθος τῆς ἀθλούμενης πίστης καί τό ὕφος τῆς ἀσκούμενης πληρότητας εἶναι τό πρῶτο ΣΧΟΛΕΙΟ, τό πρῶτο ΓΥΜΝΑΣΙΟ καί ΛΥΚΕΙΟ, τό πρῶτο ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ τῆς ἀνθρωπιᾶς καί τῆς πίστης καί τῆς λεβεντιᾶς (μήν περιμένουμε νά μᾶς ὑποκαταστήσουν οἱ κρατικιστικοί μηχανισμοί ἤ τά ΜΜΕ).
Τό ἴδιο καί κάθε φιλότιμος δάσκαλος, ἀπό τό Νηπιαγωγεῖο μέχρι τήν παρακολούθηση τοῦ Διδακτορικοῦ τίτλου· μπορεῖ καί πρέπει νά συνεισφέρει τήν πληρότητα τῆς λεβέντικης καρδιᾶς ὑπέρ τήν ἐργαλειακή τυπικότητα καί τόν ἐργασιακό συμβιβασμό σέ “ὑποπρότυπα”, πού τελικά ἀσκοῦν ἰδεολογική “βία” καί ἀναπαράγουν τυφωμένους καί τυφλωμένους ἀνθρώπους δίχως τό ἀπαραίτητο ἦθος καί μέ ὕφος… κρατικιστικοῦ κομπάρσου.
Τό Σχολεῖο καί ἡ ἑκάστοτε Κρατική μεταβαλλόμενη πρακτική δέν μποροῦν πιά νά ἀναπαραγάγουν ἀνθρώπους τῆς ἀνθρωπιᾶς, τῆς ἱστορικῆς μας λεβεντιᾶς, τῆς μεγαλουργίας, γιά τήν ὁποία μᾶς ἐπαινοῦσαν στό Β΄ Π.Π.
Ὅμως, ὡς φαίνεται, μᾶς ξέχασαν οἱ πάντες στόν παγκόσμιο ἰδεολογικό καί πολιτικο-οικονομικό “πόλεμο” πού ὀξύνεται σήμερα στό χῶρο τῆς ΝΑ Μεσογείου, πρός τήν ὁποία ὅλοι γυρεύουν ἕνα μεγάλο κομμάτι ἔγγειας διόδου.
Ἕνα κομμάτι τῆς ἐθνικῆς μας γῆς καί τῆς ἐθνικῆς μας ἱστορίας, πού ἐξαπλώθηκε σάν γλώσσα καί πολιτισμός τόσο μακριά… ὥστε ἐμεῖς σήμερα νά φοβόμαστε “συμφωνιακά” νά τόν δοῦμε “κατάματα” γιά τό δικό μας σήμερα καί γιά τό αὔριο τῶν παιδιῶν…
Περισπούδαστα καί πολύτιμα ἐργαλεῖα τά σημερινά διακοινωνούμενα “ἐργαλεῖα ἐπιστήμης” τῆς ἠλεκτρονικῆς καί πυρηνικῆς ἐποχῆς. Ἀπαιτοῦν ὅμως ἀνθρώπινους χειριστές, ὄχι τυπικῆς ἐπιστημονικῆς δεξιοσύνης (μέ ἀπειρία ἀνθρωπιᾶς καί νομικά ὑποκατάστατα… δικαιωμάτων).
Ἀπαιτοῦν δεξιοτέχνες τῆς διανθρώπινης καί πανανθρώπινης διακονίας, μέ καρδιά πού χωράει τό Χριστό καί γιαυτό μπορεῖ καί χωράει τό συνάνθρωπο μέ τόν τρόπο τοῦ Χριστοῦ. Καί ἐδῶ ἐντοπίζουμε τό οὐσιῶδες νόημα τῆς Παιδείας ὡς Ἀγωγῆς, ὅπως ἀνέκαθεν τήν εἶδε, τήν ὑπηρέτησε καί τήν προτείνει ἡ Παράδοσή μας.
Οἱ ὄντως Μεγάλοι τῆς ἀλλοτινῆς διακοινωνούμενης Παιδείας μας, οἱ Τρεῖς Ἱεράρχες, Βασίλειος ὁ Μέγας, Γρηγόριος ὁ Θεολόγος καί Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος (ὅπως λιτά καί μέ σαφήνεια τούς ἐκφράζει τό Συνοδικό Μήνυμα), ἄς σταθοῦν φιλάνθρωπα μεσίτες ἀλλαγῆς ὑπέρ τῆς νεολαίας καί ὅλων μας ἀπέναντι στήν καταπτώχευση τῆς διακοινωνούμενης Παιδείας καί στούς διαρκεῖς μεταβολισμούς της σέ ἐργαλεῖο νέων φαντασιωμένων γνώσεων, χωρίς ὅμως γνώση καί ἀρετή.
† ὁ Γουμενίσσης, Ἀξιουπόλεως & Πολυκάστρου Δημήτριος

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ