Πρόταση διευθέτησης του Ουκρανικού Εκκλησιαστικού Ζητήματος

Toυ Βασίλειου Ευσταθίου Δρ. Φυσικού, πτ. Θεολογίας (Τμ.Κοιν.Θ.ΕΚΠΑ)

Θεωρῶντας ὅτι πρόταση τοῦ σεβασμιώτατου Μητροπολίτη Ναυπάκτου πρὸς εὔρεση διεξόδου ἀπὸ τὸ οὐκρανικὸ ἀδιέξοδο, εἶναι ὡς ἐχόντων τῶν πραγμάτων μέχρι σήμερα ἐμφανῶς καὶ ἀντικειμενικῶς πρὸς τὴν σωστὴ κατεύθυνση καὶ συνεπῶς ἀξιοσημείωτη καὶ καρποφόρα, ἀντὶ γιὰ δική μας θέση, ἀναδημοσιεύουμε ἐδῶ ἴσως τὸ πιὸ ἐνδιαφέρον καὶ κρίσιμο σημεῖο τῆς πρότασής του (Μητρ. Ναυπάκτου Ἱερόθεου, «Πρόταση γιὰ τὴν ἀντιμετώπιση τοῦ οὐκρανικοῦ Ζητήματος»), συμπληρώνοντας καὶ ἕνα δικό μας σκεπτικό.
Ἄς σημειώσουμε μόνο ὅτι ἡ πρόταση αὐτὴ λαμβάνει ὡς δεδομένη τὴν μὴ ὑποχώρηση στὴν στάση της καμιὰς ἀπὸ τὶς ἐμπλεκόμενες πλευρές, δηλαδὴ ὅτι οὔτε τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο θὰ μεταβάλλει τὴν ἀπόφασή τοῦ καὶ θὰ ἀνακαλέσει τὸν Τόμο, οὔτε τὸ Πατριαρχεῖο Μόσχας μαζὶ μὲ τὴν οὐκρανικὴ Ἐκκλησία ὑπὸ τὸν Μητροπολίτη Ὀνούφριο θὰ ἀποδεχθοῦν τὸν Τόμο, τουλάχιστον ὄχι ὑπὸ τὶς παροῦσες συνθήκες.
Διαφορετικά, ἄν κάποια ἀπὸ τὶς δύο πλευρὲς ἀποδεχόταν τὶς ἀξιώσεις τῆς ἄλλης, δηλαδὴ ἄν ἀνακαλοῦταν πρὸς τὸ παρὸν ὁ Τόμος, καὶ μάλιστα ἄν κατὰ τὸ εὐκταῖον, ὁ Μητροπολίτης Ἐπιφάνιος προσχωροῦσε στὴν Ἐκκλησία ὑπὸ τοῦ Μητροπολίτη Ὀνούφριου, πιθανὸν μὲ κάποια προσυνεννόηση γιὰ ἐπαναχορήγηση τοῦ Τόμου μὲ αἴτηση πλέον τοῦ Ὀνούφριου, ἤ διαφορετικὰ ἄν ἀντὶ αὐτοῦ, πράγμα ποὺ θὰ ἦταν ἀκόμα πιὸ δύσκολο, ἤ πιστεύουμε μάλλον ἀπίθανο καὶ παντελῶς οὐτοπικό, τὸ Πατριαρχεῖο Μόσχας ἀναγνώριζε τὶς ὡς τώρα ἐνέργειες τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου γιὰ τὴν χορήγηση τῆς αὐτοκεφαλίας καὶ μετὰ ἀπὸ κάποιες σημαντικὲς προσαρμογὲς καὶ τροποποιήσεις στὴν αὐτοκέφαλη Ἐκκλησία, θέτοντας κάποιους σημαντικοὺς ἐπὶ τῆς οὐσίας ὅρους, συσσωματωνόνταν ὁ Μητροπολίτης Ὀνούφριος μαζὶ μὲ τὸ ποίμνιό του σὲ αὐτήν (προφανῶς μόνο θεωρητικὰ θὰ μποροῦσε νὰ συμβεῖ κάτι τέτοιο ἐξωπραγματικό), τότε σὲ αὐτὴν περίπτωση δὲν θὰ ὑφίστατο προφανῶς κανένα ριζικὸ πρόβλημα σὰν τὸ σημερινά, ἀπαιτῶντας ἐπιτακτικὰ ἀποτελεσματικὴ λύση.
Δυστυχῶς ὅμως καμιὰ τέτοια οὐσιαστικὴ ὑποχώρηση δὲν φαίνεται οὔτε στὸ ἑλάχιστο στὸν ὁρίζοντα νὰ πρόκειται νὰ προκύψει στὸ ἄμεσο μέλλον, καὶ γι’ αὐτὸ μπροστὰ στὸν ὁρατὸ κίνδυνο βαρύτατου σχίσματος, πρὸς ἀποτροπὴ αὐτοῦ καὶ διάσωση τῆς πανορθόδοξης ἑνότητας, καταλήγουμε στὴν παρακάτω πρόταση.
Ἀφοῦ ὁ σεβ. Μητροπολίτης Ἱερόθεος ἀναφέρεται στὴν ἀναγκαιότητα: ἀ) συνάντησης ἐκπροσώπων τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου καὶ τοῦ Πατριαρχείου Μόσχας, ὥστε νὰ μπορεῖ νὰ γίνεται διάλογος, β) συνέχισης τοῦ διαλόγου γιὰ τὴν ὁλοκλήρωση τῆς συζήτησης γιὰ τὸ πῶς χορηγεῖται τὸ αὐτοκέφαλο σὲ μιὰ Ἐκκλησία καὶ τὴν ὁλοκλήρωση ἑτοιμασίας τῶν σχετικῶν κειμένων σὲ μιὰ Προπαρασκευαστικὴ Ἐπιτροπὴ γιὰ ἐπικύρωση ἀπὸ Πανορθόδοξη Σύνοδο, ὅπου συμπληρώνουμε ἀκόμα ὅτι γ) καλὸ θὰ ἦταν σὲ αὐτὴ νὰ ἀποσαφηνίσουν ἀπὸ κοινοῦ καὶ τὶ ἀκριβῶς σημαίνουν αὐτὰ τὰ ἀπρόσμενα καὶ καινοφανὴ ποὺ περιέχει ὁ συγκεκριμένος Τόμος Αὐτοκεφαλίας, τὰ ὁποία ἔχουν ἀναφερθεῖ στὸ προηγούμενο κεφάλαιο, καὶ ποιὰ ἀπὸ αὐτὰ ὁμόφωνα ἀποδέχονται ὡς ἐκκλησιολογικὰ κανονικὰ καὶ ὀρθά, καὶ ἐπίσης δ) καλλιέργειας διαλόγου γιὰ νὰ καθορισθεῖ ἕνα προσχέδιο ἐπιλύσεως τοῦ θέματος τῆς Οὐκρανίας σύμφωνα μὲ τὰ παρακάτω καὶ ἔτσι νὰ μπορέσει νὰ πάει τὸ θέμα σὲ Πανορθόδοξη (ἤ Σύνοδο Προκαθημένων), καὶ ε) ἄρσης τῆς ἀκοινωνησίας ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία τῆς Μόσχας καὶ ἔναρξης μνημονεύσεως τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχη ἀπὸ τὸν Πατριάρχη Μόσχας στὰ Δίπτυχα, ὥστε νὰ μὴν κωλύεται ὁ διάλογος, τελικὰ ὁ σεβασμιώτατος καταλήγει: «Πέμπτον. Θὰ πρέπει νὰ προσυνεννοηθῆ ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον θὰ ἐπιλυθῆ καὶ θὰ ἰσχύση τὸ ἐκκλησιαστικὸ καθεστῶς τῆς Οὐκρανίας σὲ ὅλες τίς διαστάσεις του. Ἐνδεχομένως, θὰ πρέπει νὰ λυθῆ μὲ ἐκκλησιαστικὴ οἰκονομία “ἄχρι καιροῦ”.
Μία λύση εἶναι νὰ βρεθῆ τρόπος στὴν αὐτοκέφαλη αὐτὴν Ἐκκλησία νὰ ὑπαχθοῦν ὅλες οἱ ἐκκλησιαστικὲς δικαιοδοσίες ποὺ ὑπάρχουν στὴν Οὐκρανία .
Περίπου νὰ ἰσχύση κατ’ οἰκονομία καὶ ἴσως ἄχρι καιροῦ αὐτὸ ποὺ γίνεται στὴν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος, ποὺ συνέρχονται καὶ συναποφασίζουν οἱ Ἀρχιερεῖς τῆς αὐτοκεφάλου Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος καὶ οἱ Ἀρχιερεῖς τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου ἐν Ἑλλάδι, τῶν λεγομένων Νέων Χωρῶν.
Ἐὰν αὐτὸ γιὰ διαφόρους λόγους δὲν μπορῆ νὰ ἰσχύση καὶ στὴν Οὐκρανία, τότε, θὰ μποροῦσε νὰ ἰσχύση τὸ σύστημα ποὺ ἐπικρατεῖ στήν Διασπορὰ μὲ τὶς Ἐπισκοπικὲς Συνελεύσεις, ὁ Κανονισμὸς λειτουργίας τῶν ὁποίων ψηφίσθηκε στὴν Σύνοδο τῆς Κρήτης τὸ 2016.
Ὑπάρχει, δηλαδή, ἕτοιμος Κανονισμός, ποὺ μπορεῖ νὰ προσαρμοσθῆ καταλλήλως γιὰ τὴν αὐτοκέφαλη Ἐκκλησία τῆς Οὐκρανίας.
Μέσα στὰ πλαίσια αὐτὰ εἴτε μὲ τὴν μορφὴ διοικήσεως τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, εἴτε μὲ τὴν μορφὴ τῆς λειτουργίας τῶν Ἐπισκοπικῶν Συνελεύσεων, θὰ μποροῦσε νὰ λειτουργήση μία Σύνοδος, ἡ ὁποία θὰ ἀποτελῆται ἀπὸ ὅλες τίς ἐκκλησιαστικὲς δικαιοδοσίες, ἡ ὁποία θὰ ἔχη ἕναν Ἀρχιεπίσκοπο.
Καί, ἐὰν αὐτὸ δὲν μπορῆ νὰ γίνη, τότε μπορεῖ νὰ ἰσχύση τὸ ὑφιστάμενο καθεστὼς στὴν Ἑλλάδα, μὲ τὴν αὐτοκέφαλη Ἐκκλησία – Νέες Χῶρες, τὴν ἡμιαυτόνομη Ἐκκλησία τῆς Κρήτης καὶ τὶς Μητροπόλεις στὰ Δωδεκάνησα.
Οἱ Μητροπολίτες τῶν διαφόρων ἐκκλησιαστικῶν δικαιοδοσιῶν θὰ μνημονεύουν τὴν Ἐκκλησία στὴν ὁποία ἀναφέρονται, δηλαδὴ ἤ τὸν Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως ἤ τὸν Πατριάρχη Μόσχας καὶ νὰ συμπληρώνουν καὶ τὴν Σύνοδό τους, ἤτοι: «Ἐν πρώτοις μνήσθητι Κύριε τοῦ Ἀρχιεπισκόπου καὶ Πατριάρχου ἡμῶν (Βαρθολομαίου ἤ Κυρίλλου) καὶ τῆς Ἱερᾶς ἡμῶν Συνόδου τῶν ὀρθοτομούντων τόν λόγον τῆς σῆς ἀληθείας».
Στὴν Διαρκῆ Ἱερὰ Σύνοδο ποὺ θὰ ἀποτελῆται ἀπὸ δώδεκα Ἀρχιερεῖς καὶ ὡς δέκατο τρίτο θὰ ἔχη τόν Πρόεδρο τῆς Ἱερᾶς Συνόδου νὰ συγκαταλέγωνται μέλη κατὰ ἴσον ἀριθμὸ ἀπὸ τὶς ὑπάρχουσες ἐκκλησιαστικὲς δικαιοδοσίες. Στὴν Ἱεραρχία θὰ μετέχουν ὅλοι οἱ Ἱεράρχες τῆς αὐτοκεφάλου Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας.
Τὴν πρώτη φορὰ ποὺ θὰ συνέλθουν οἱ Ἀρχιερεῖς τῆς αὐτοκεφάλου αὐτῆς Ἐκκλησίας θὰ μποροῦσε νὰ ἐκλεγῆ ἤ νὰ ἀποφασισθῆ ποιὸς θὰ εἶναι Προκαθήμενος τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας ἐν Οὐκρανίᾳ».
Ἐδῶ μποροῦμε νὰ κάνουμε μιὰ συμπλήρωση περὶ τῆς περιπτώσεως προτίμησης υἱοθέτησης τῆς μορφῆς διμεροῦς συνύπαρξης τοῦ ὑφιστάμενου καθεστῶτος στὴν Ἑλλάδα μὲ τὴν αὐτοκέφαλη Ἐκκλησία στὸ μεγαλύτερο τμήμα της καὶ τὴν ἡμιαυτόνομη Ἐκκλησία στὴν Κρήτη, ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ αὐτοῦ τοῦ σχήματος στὴν Οὐκρανία εἶναι ἴσως καὶ ἡ πιὸ κατάλληλη κατὰ τὴν γνώμη μας, καθὼς γιὰ εὐνόητους λόγους μπορεῖ νὰ εἶναι δύσκολο νὰ ἐπέλθει συμφωνία γιὰ ἐκλογὴ κοινοῦ Προκαθήμενου σὲ ἕναν κοινὸ συνδυασμὸ τῶν ἱεραρχιῶν.
Πιὸ ἁπλὸ καὶ εὔστοχο στὴν συγκεκριμένη δύσκολη καὶ ἰδιάζουσα περίπτωση τῆς Οὐκρανίας θὰ εἶναι νὰ παραμείνει ἡ νέα αὐτοκέφαλη Ἐκκλησία ὡς ἔχει καὶ νὰ μνημονεύει τὸν Οἰκουμενικὸ Πατριάρχη, καὶ ὁμοίως νὰ παραμείνει ὡς ἔχει καὶ ἡ αὐτόνομη Ἐκκλησία ὑπὸ τὸ Πατριαρχεῖο Μόσχας καὶ νὰ μνημονεύει τὸν Πατριάρχη Μόσχας, μεταξύ τοὺς ὅμως νὰ ἀλληλοαναγνωρίζονται ἐν κοινωνία, ἀναγνωρίζοντάς τες μὲ αὐτὸ τὸ τρόπο καὶ ὅλο τὸ πλήρωμα τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας, ὁδηγῶντας ἔτσι στὴν ἀποκατάσταση πανορθοδόξως τῆς ὅλης ἐκκλησιαστικῆς ἑνότητας.
Κάτι τέτοιο γιὰ νὰ γίνει ἐπιτυχέστερα, ἁπλούστερα καὶ κανονικότερα, χωρὶς νὰ ὑπάρχουν τὰ προβλήματα τῆς διασπορᾶς, θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρξει κάποιος διαχωρισμὸς τοπικός, εἶτε σὲ δύο μεγάλες περιοχές (δυτική, γιὰ τὴν πιὸ κοσμικὴ αὐτοκέφαλη, ποὺ εἶναι στραμμένη στὴν Εὐρώπη, καὶ ἀνατολική, γιὰ τὴν σταθερὴ στὶς παραδόσεις της αὐτόνομη, τὴν διατηροῦσα τοὺς ἀδελφικοῦς δεσμούς της μὲ τὴν Ρωσία), ἤ ἄν δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ κατάλληλο αὐτὸ σὲ περισσότερες πιὸ μικρὲς περιοχές, οἱ ὁποῖες θὰ κατανεμηθοῦν ὅμως καθ᾿ ἔκαστη ἀνάγκη καὶ κατὰ τρόπο ἀρμόδιο στὶς δύο τοπικὲς Ἐκκλησίες διὰ ὁριστικῆς κοινῆς συμφωνίας.
Ἔτσι θὰ δημιουργηθεῖ ἀκριβῶς τὸ ἴδιο διοικητικὸ καθεστῶς ποὺ ἰσχύει στὴν Ἐλλάδα, ὅμως μόνο μὲ τὴν αὐτοκέφαλη καὶ τὴν αὐτόνομη Ἐκκλησία, ἡ κάθε μιὰ στὰ δικὰ τῆς ξεχωριστὰ τοπικὰ ὅρια.
Σὲ τυχὸν ἐνστάσεις γιὰ τὴν προφανὴ ἀντικανονικότητα καὶ ὑπερβολικῆ οἰκονομία μιὰς τέτοιας κατάστασης, μὲ αὐτὸν τὸν πολὺ παρόμοιο τρόπο σὲ αὐτὸν ποὺ ἔχει ἐφαρμοσθεῖ καὶ ἐδῶ στὴν Ἑλλάδα, ὑπενθυμίζουμε ξανὰ ὅτι ἀναφέραμε καὶ παραπάνω, ὅτι λόγω τῆς πιθανότατης μὴ ὑποχώρησης καμιὰς ἀπὸ τὶς ἄμεσα ἐμπλεκόμενες πλευρὲς στὸ οὐκρανικὸ ζήτημα, καταλήγουμε στὴν προτεινόμενη λύση μπροστὰ στὸν σοβαρότατο κίνδυνο ὁριστικοῦ σχίσματος στὴν καθόλη Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, προκειμένου αὐτὸς νὰ ἀποσοβηθεῖ καὶ νὰ διαφυλαχθεῖ ἀκέραια ἡ ἑνότητα.
Μακάρι νὰ μποροῦσε νὰ ὑπάρξει κάποια ὑποχώρηση καὶ νὰ διασωζόταν ἡ ἑνότητα ἐπιτυγχάνοντας μιὰ κανονικότερη λύση, ἀλλὰ ὅπως δείχνουν τὰ πράγματα ἐπὶ ἑνὸς ἔτους μέχρι σήμερα, μόνο ἐκ θαύματος θὰ συνέβαινε κάτι τέτοιο.
Εἶναι βέβαια ἀπαραίτητο ἐπιπλεόν νὰ τονίσουμε ἐδῶ τὸ ἄκρως βαρυσήμαντο καὶ οὐσιαστικὸ σημεῖο, πὼς σὲ αὐτὴ τὴν λύση, ὅπως καὶ στὴν ὁποιαδήποτε ἄλλη πιθανὴ λύση, σοβαρὸ κώλυμα ἀποτελεῖ ὁ τρόπος ἀποκατάστασης καὶ ἀποδοχῆς τῶν καθαιρεμένων καὶ αὐτοχειροτόνητων, οἱ ὁποίοι συνιστοῦν ὅλη σχεδὸν τὴν ἱεραρχία τῆς αὐτοκέφαλης Ἐκκλησίας, ὅπου εἰδικὰ στοὺς δεύτερους, ἡ προέλευση τῆς ἱερωσύνης εἶναι μὲ ἀναντίρρητα ἐρείσματα σοβαρὰ ἀμφισβητούμενη, ὁπότε δὲν μπορεῖ νὰ ὑπάρξει οἰκονομία, καὶ κατὰ συνέπεια σὲ μιὰ τέτοια περίπτωση ἡ ἀναχειροτονία μπορεῖ νὰ εἶναι ἡ μόνη κανονικὴ καὶ ἀποδεκτὴ ὁδός.
Βέβαια μόνο γιὰ τοὺς μὴ πρωτεργάτες τοῦ σχίσματος ποὺ ἕλαβαν ἐκκλησιαστικὲς συνοδικὲς ποινὲς, καὶ γιὰ ὅσους δὲν τοὺς ἐμποδίζει κάποιο ἀπὸ τὰ σχετικὰ κανονικὰ κωλύματα.
Καὶ συνεχίζει ὁ σεβ. Μητροπολίτης Ἱερόθεος μὲ τὸ τελευταῖο σημεῖο τῆς πρότασης: «Ἕκτον. Νομίζω ὅτι πρὸς τὴν κατεύθυνση αὐτὴ πρέπει νὰ ἐργασθοῦν τόσο οἱ ἐκκλησιαστικοί, ὅσο καὶ οἱ πολιτικοὶ παράγοντες τῆς Οὐκρανίας. Ὁμιλῶ καὶ γιὰ πολιτικοὺς παράγοντες, γιατὶ πάντοτε, ἀκόμη καὶ στὶς ἀποφάσεις τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων, οἱ ἀποφάσεις θεσπίζονταν μὲ νόμο ἀπὸ τοὺς αὐτοκράτορες. Γιατί, ἄν μιὰ Σύνοδος λαμβάνη μόνη τῆς τὶς ἀποφάσεις, τότε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθοῦν, ἄν ἡ πολιτικὴ ἐξουσία δὲν παρέμβη γιὰ τὴν κατοχύρωσή τοὺς μὲ νόμους.
Αὐτὸς ἦταν ὁ λόγος, γιὰ τὸν ὁποῖο τὶς Οἰκουμενικὲς Συνόδους τίς συγκαλοῦσαν οἱ αὐτοκράτορες καὶ οἱ ἀποφάσεις τους τὴν τελευταία ἡμέρα ἀναγινώσκονταν στὸ παλάτι, ὅπου καὶ ἀποφασίζονταν νὰ ἰσχύσουν μὲ νόμο.
Χαρακτηριστικὸ παράδειγμα εἶναι ἡ Πενθέκτη Οἰκουμενική Σύνοδο, ἡ ὁποία ὀνομάσθηκε ἐν Τρούλλῳ Σύνοδος, ἀκριβῶς, γιατὶ ἔγινε στὴν μεγάλη ἀἴθουσα τῶν Ἀνακτόρων ποὺ εἶχε τροῦλλο.
Τὰ ὅσα ἀνέφερα προηγουμένως εἶναι κατὰ τήν γνώμη μου μιὰ κατ’ ἀρχὴν ρεαλιστικὴ ἐκτίμηση τῆς καταστάσεως καὶ εἶναι μιὰ κατ’ οἰκονομία «ἄχρι καιροῦ» πρόταση ἤ μᾶλλον ἕνα κατ’ ἀρχήν σχεδίασμα, ποὺ μπορεῖ νὰ βελτιωθῆ ἀκόμη περισσότερο ἤ νὰ ἀπορριφθῆ».
Ἐννοεῖται βέβαια ὅτι αὐτὴ ἡ πρόταση γιὰ νὰ ὑλοποιηθεῖ χρειάζεται, ἀφοῦ ὑπάρξει κοινὴ σύγκλιση πρὸς μιὰ κατάλληλη καὶ πολὺ συγκεκριμένη μορφὴ αὐτῆς τῆς πρότασης ἀπὸ ὅλες τὶς τοπικὲς Ἐκκλησίες, νὰ ἐπικυρωθεῖ συνοδικὰ ἀπὸ τὸ πανορθόδοξο πλήρωμα, ἤ ἁπλούστερα καὶ πρακτικότερα ἀπὸ τοὺς Προκαθημένους τῶν τοπικῶν Ὀρθόδοξων Ἐκκλησιῶν (Πανορθόδοξη Σύνοδος ἤ Σύνοδος Προκαθημένων, ἔστω καὶ Σύναξη Προκαθημένων).
Γράφει σχετικὰ μὲ αὐτὸ ὁ σεβ. Μητροπολίτης Ἱερόθεος: «Τὸ θέμα εἶναι ὅτι, προκειμένου νὰ ἀποφασισθῆ σύγκληση μιὰς Πανορθοδόξου Συνόδου, πρέπει νὰ ὑπάρξη σοβαρὴ προετοιμασία καὶ συγκεκριμένη πρόταση στὴν ὁποία νὰ συγκλίνη ἡ πλειοψηφία τῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν καὶ φυσικὰ νὰ τὴν ἀποδεχθοῦν τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο καὶ ἡ Ἐκκλησία τῆς Μόσχας. Διότι δὲν μπορεῖ νὰ συγκληθῆ μιὰ Πανορθόδοξη Σύνοδος ἤ Σύναξη Προκαθημένων τῶν Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν, ἄν δὲν τήν καλέσει ὁ Οἰκουμενικός Πατριάρχης καὶ ἄν δὲν ἔχη ὡριμάσει τὸ θέμα γιὰ λύση. Καί, βεβαίως, ἐὰν προηγουμένως δὲν ὑπάρχη σύγκλιση ἀπόψεων σὲ μιὰ συγκεκριμένη πρόταση τὴν ὁποία νὰ ἀποδεχθοῦν οἱ κατὰ Τόπους Ἐκκλησίες, κυρίως τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο καὶ ἡ Ἐκκλησία τῆς Μόσχας, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ γίνη ἡ Πανορθόδοξος Σύνοδος.
Αὐτὸ σημαίνει ὅτι πρέπει κάποιοι ἐκκλησιαστικοὶ παράγοντες νὰ ἐπεξεργασθοῦν μιὰ πρόταση τὴν ὁποία εἶναι δυνατόν νὰ ἀποδεχθῆ τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο, ἡ Ἐκκλησία τῆς Μόσχας καὶ ἡ Ἐκκλησία τῆς Οὐκρανίας. Βεβαίως, πρέπει νὰ ὑπάρχη συζήτηση καὶ μὲ τὴν πολιτική ἡγεσία τῆς Οὐκρανίας. Διότι, ἄν κρίνω τὰ πράγματα σὲ σχέση μὲ τὴν χορήγηση τῆς αὐτοκεφαλίας στὴν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος καὶ τὴν χορήγηση τῶν λεγομένων Νέων Χωρῶν σὲ αὐτήν, ὑπῆρξε ἀπόφαση καὶ ἀποδοχή τῶν τριῶν παραγόντων, ἤτοι τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας» (Μητρ. Ναυπάκτου Ἱερόθεου, «Πρόταση γιὰ τὴν ἀντιμετώπιση τοῦ οὐκρανικοῦ Ζητήματος»).
Ὁλοκληρώνοντας λοιπὸν τὴν παρουσίαση τῆς πρότασης, ἔχουμε νὰ προσθέσουμε μόνο ὅτι γιὰ τὴν ἐφαρμογή αὐτῆς, ἤ πιθανὸν κάποιας ἄλλης καλύτερης, αὐτὸ ποὺ χρειάζεται ἀπαραίτητα εἶναι ἡ καλὴ πρόθεση καὶ ἡ προσευχή.
Ἐλπίζουμε ὅτι δίνοντας στὸν Οὐκρανικὸ λαὸ, ποὺ εἶναι διχασμένος λόγω τῶν δύο ἀντιδιαμετρικὰ διαφορετικῶν κεντρικῶν πεποιθήσεών του, τὴν δυνατότητα νὰ ἀκολουθήσει ὁ καθένας τὴν δική του ἱεραρχία, ποὺ τὸν ἐκφράζει, ἐφόσον ἀναγνωριστοῦν καὶ σεβαστοῦν ἀλλήλους μέσα ἀπὸ τὴν μεταξύ τους ἐκκλησιαστικὴ κοινωνία, τοποθετῶντας καὶ οἱ δύο πλευρὲς πάνω τους τὴν κοινὴ κεφαλή, ποὺ εἶναι ὁ Κύριος Ἰησοὺς Χριστός, θὰ ἀποφύγουν κάτω ἀπὸ τὴν Πρόνοιά Του τὶς παραπέρα συγκρούσεις σὲ κοινωνικὸ καὶ πολιτικὸ ἐπίπεδο.
Σὲ τελικὴ ἀνάλυση τὸ ὅλο ζήτημα παραμένει κατὰ πόσο ἡ μερίδα τοῦ Ἐπιφάνιου ἄν λάβει τὴν πανορθόδοξη ἀναγνώριση θὰ φιλοτομηθεῖ νὰ ὀρθοδοξήσει, καὶ θὰ συμμορφωθεῖ καὶ θὰ εὐθυγραμμιστεῖ στὴν Ὀρθόδοξη Παράδοση, ὅπως ὅλοι ὁφείλουν ὡς μέλη τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας, ἐγκαταλείποντας εἰλικρινῶς στὴ λήθη τοῦ περασμένου μακρινοῦ παρελθόντος τὶς ὅποιες φιλενωτικὲς τους προθέσεις τύπου οὐνίας.
Αὐτὸ ὅμως μόνο ὁ Θεὸς μπορεῖ νὰ τὸ γνωρίζει.
Εἴθε ὁ συνέχων τὰ πάντα τῆ χειρῖ Κύριος, ἵνα καταπέμψει ἡμῖν πνεῦμα εἰρήνης καὶ ἑνότητος, κατευθύνοντας ἡμᾶς εἰς τὴν ὁδὸ τῆς ἀληθείας Του. Ἀμήν.

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ

Ταφή ή καύση των νεκρών;

Η προβολή του ερωτήματος της ταφής ή της καύσης των νεκρών, από ορισμένους κύκλους, τις τελευταίες δεκαετίες, επανέφερε στο προσκήνιο της επικαιρότητας ένα θέμα, με το … [...]

Πνευματικά Αναγνώσματα • Re: Σήμερα είναι :Τη ΙΔ΄ (14η) Οκτωβρίου, μνήμη των Αγίων Μαρτύρων ΝΑΖΑΡΙΟΥ, ΠΡΟΤΑΣΙΟΥ, ΓΕΡΒΑΣΙΟΥ και ΚΕΛΣΙΟΥ.

Ναζάριος, Προτάσιος, Γερβάσιος και Κέλσιος οι θαυμαστοί και ένδοξοι Άγιοι Μάρτυρες έλαμψαν ως λαμπροί αστέρες βασιλεύοντος του ασεβεστάτου Νέρωνος, εν έτει νζ΄ (57). Ήτο … [...]