Η αλλαγή της Ιεράς Επιστασίας σύμφωνα με την αρχαία αγιορειτική παράδοση

Η καθιερωμένη τελετή αλλαγής της Ιεράς Επιστασίας πραγματοποιήθηκε σήμερα στο Άγιον Όρος. 
Κάθε χρόνο η αλλαγή της Ιεράς Επιστασίας γίνεται πάντα την 1 Ιουνίου με το παλαιό ημερολόγιο. Ανεξάρτητα από το ποια ημέρα θα πέσει. Δηλαδή δεν σημαίνει ότι επειδή σήμερα είναι Κυριακή και είναι αργία δεν θα γίνει η αλλαγή και θα μετατεθεί άλλη μέρα.
Σχετικά με το αν υπάρχει λόγος που γίνεται 1 Ιουνίου η αλλαγή δεν υπάρχει σαφής προσδιορισμός γι’ αυτό. Καθώς αποτελεί μια παλαιά παράδοση.

Ύστερα μαζεύεται η Ιερά Κοινότητα σε σύναξη και ακολουθεί μια μικρή τελετή. Εκεί παρίσταται ο Πρωτεπιστάτης και στη Σύναξη επίσης μπαίνει, παρόλο που δεν είναι αντιπρόσωπος και αυτός που θα αναλάβει Πρωτεπιστάτης.
Ακολούθως διαβάζονται τα τέσσερα γράμματα των Μονών που θα αναλάβουν την Επιστασία, δηλαδή στη σημερινή ημέρα η Λαύρα, η μονή Δοχειαρίου, η μονή Ξενοφώντος και η μονή Εσφιγμένου. Τα συγκεκριμένα γράμματα αναφέρουν ότι αποστέλλουν γράμμα οι Μονές με το οποίο ορίζουν τα πρόσωπα που θα αποτελούν την Επιστασία.
Οι Μονές που έχουν Πρωτεπιστάτη έχουν άλλον εκπρόσωπο στη Σύναξη καθώς δεν μπορεί ο Πρωτεπιστάτης να είναι και εκπρόσωπος.
Αφού διαβαστούν τα γράμματα, τα οποία ονομάζονται διοριστήρια, ακολούθως εγείρονται οι ευρισκόμενοι επιστάτες και ο Πρωτεπιστάτης ενώπιον της Συνάξεως και εκεί ο δεύτερος αναφέρει κάποια λόγια εκ μέρους της Επιστασίας με τα οποία ευχαριστεί συνήθως τους αντιπροσώπους για τη συνεργασία που είχαν καθ ‘όλη τη διάρκεια του χρόνου και ζητούν συγχώρεση για τυχόν παραλείψεις .
Στη συνέχεια ο Πρωτεπιστάτης αφήνει την ράβδο επάνω στο γραφείο μαζί με τους χρυσούς σταυρούς που φοράει και τα τέσσερα μέρη της σφραγίδας. Ένα για κάθε επιστάτη. Την μεν ράβδο την παραλαμβάνει ο πρώτος στη τάξη που είναι ο αντιπρόσωπος της Μεγίστης Λαύρα, τον έναν σταυρό από τους τρεις τον παίρνει ο αντιπρόσωπος της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου μαζί με ένα μέρος της σφραγίδας. Τον δεύτερο τον παίρνει ο εκπρόσωπος της Ιεράς Μονής Ιβήρων και τον τρίτο ο εκπρόσωπος της Ιεράς Μονής Χιλανδαρίου. Η σειρά αυτή ορίζεται με βάση την ιεραρχική τάξη των Ιερών Μονών του Αγίου Όρους.
Ακολουθεί η κάθοδος όλων μαζί στο ναό του Πρωτάτου. Χτυπούν χαρμόσυνα οι καμπάνες, ψάλλεται το Άξιον Εστί και εισέρχονται στον ναό. Εκεί η μεν απερχόμενη Επιστασία βάζει μετάνοια στην εικόνα της Παναγίας και στη συνέχεια βάζουν μετάνοια στο μέσον του ναού για να ζητήσουν συγχώρεση για τα λάθη τους και επιστρέφουν στη θέση τους.
Ύστερα μπροστά από τον πολυέλαιο παρατάσσονται οι τέσσερεις νέοι που θα αναλάβουν την Επιστασία. Απέναντι από αυτούς παρατάσσονται οι εκπρόσωποι των τεσσάρων Μονών (Αγίας Λαύρας, Βατοπαιδίου, Ιβήρων και Χιλανδαρίου) τους παραδίδουν την ράβδο και τους σταυρούς και τα κομμάτια της σφραγίδας. Ακολούθως ψάλλονται ορισμένα απολυτίκια από τους ψάλτες και μετά μιλάει ο πρώτος στην τάξη αντιπρόσωπος της Λαύρας όπου απευθύνει σύντομη ομιλία προς τα νέα μέλη της Επιστασίας υπενθυμίζοντας τους ποια είναι τα καθήκοντα τους και δίνει τη ράβδο στο νέο Πρωτεπιστάτη. Αυτή είναι η διαδικασία με την οποία γίνεται η εγκαθίδρυση. Στη συνέχεια παραδίδονται τα τέσσερα κομμάτια της σφραγίδας και οι σταυροί. Από την ώρα εκείνη έχει αναλάβει η νέα Επιστασία.
Γίνεται απόλυση στο ναό και ακολούθως γίνεται μια φωτογράφιση στις σκάλες μπροστά από την αίθουσα συνεδριάσεων. Στη συνέχεια ανέρχονται στην αίθουσα όπου ανταλλάσσονται ορισμένες ευχές με τους επισήμους που παραβρίσκονται στην τελετή.
Μετά την αποχώρηση των επισήμων παραμένουν στην αίθουσα μόνο τα μέλη της Ιεράς Κοινότητας και στη πρώτη συνεδρίαση που γίνεται μοιράζονται τα διακονήματα. Οι διακονητές π.χ. στο ναό του Πρωτάτου, όπως ψάλτες, εφημέριοι και τα διακονήματα που αφορούν την Ιερά Κοινότητα. Στην ουσία ορίζονται τα διακονήματα των σερντάρηδων. Επίσης στην πρώτη σύναξη ορίζονται και οι γραμματείς.
Μετά από αυτό κατευθύνονται στην τράπεζα και αφού αυτή ολοκληρωθεί επιστρέφουν οι παλαιά και οι νέα Επιστασία στην αίθουσα συνεδριάσεων όπου υπογράφεται το πρωτόκολλο παραλαβής και παράδοσης .
Η Επιστασία είναι το εκτελεστικό όργανο των αποφάσεων της Κοινότητας και κατά δεύτερον ασκεί τα λεγόμενα δημαρχιακά καθήκοντα. Επίσης, είναι αυτή που έρχεται σε άμεση επαφή με τα όργανα του κράτους , τις υπηρεσίες του κράτους, ενώ καταρτίζει και την Ημερήσια Διάταξη κάθε σύναξης της Ιεράς Κοινότητος.

ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ

Η Αγία Γραφή

Η Αγία Γραφή, αδελφοί χριστιανοί, είναι το ιερό εκείνο βιβλίο, που μας λέγει τι έκανε ο Θεός για μας και πως πρέπει να ζούμε εμείς σαν χριστιανοί, ανήκοντες σ᾽ Αυτόν. Το … [...]

Η αγιότητα του γέροντος Σωφρονίου

Η αγιότητα του γέροντος Σωφρονίου του Έσσεξ (+1993) Το παρόν γράφεται εξ αφορμής της πρόσφατης ανοίκειας και βλάσφημης επίθεσης προς το πρόσωπο του οσίου γέροντος δια … [...]